پیر پارس بانو پیرانگاهی که در دامنهی كوهی نزدیک جنوب شهر عقدا (112 كیلومتری جنوب باختری شهر یزد) جای دارد که در هنگامه زیارت آن زرتشتیان با زیارت این مکان دلهایشان را صفا میدهند و هرچه میخواهند از درگاه اهورامزدا درخواست میکنند.
متن زیر دل نوشتهای است به فراخور روزهای زیارت این پیرانگاه:
زیارت پارس بانو یکی از ارزشمندترین آیینهای مذهبی زرتشتیان ایران است که هرساله شمار زیادی از همکیشان را از شهرهای مختلف ایران و حتی دیگر کشورها بهسوی این زیارتگاه تاریخی در استان یزد میکشاند. این مکان مقدس، علاوه بر جایگاه دینی، بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی جامعه زرتشتی به شمار میرود و نسلهای بسیاری، خاطرات معنوی خود را با آن پیوند زدهاند.
زیارتگاه پارس بانو در میان کوهستانی آرام و چشمنواز قرارگرفته است. مسیر رسیدن به آن، با صخرههای استوار، سکوت دلنشین و چشماندازهای طبیعی، زیارت کننده را از هیاهوی زندگی روزمره دور میکند و او را برای لحظاتی سرشار از آرامش و نیایش آماده میسازد. بسیاری از زیارت کنندگان معتقدند که این آرامش، بخشی جداییناپذیر از تجربه باشندگی در این مکان مقدس است.
در فرهنگ زرتشتی، زیارت تنها حضور در یک مکان مقدس نیست، بلکه فرصتی برای اندیشیدن، سپاسگزاری و تجدید پیمان باارزشهایی همچون راستی، نیکاندیشی، نیک گفتاری و نیک کرداری است. از همین رو، بسیاری از خانوادههای زرتشتی تلاش میکنند فرزندان خود را نیز در این آیین همراه کنند تا این میراث معنوی به نسلهای آینده منتقل شود.
در روزهای برگزاری آیین زیارت 13 تا 17 تیرماه، فضای پارس بانو رنگ و بوی دیگری به خود میگیرد. خانوادهها و دوستان پس از مدتها یکدیگر را میبینند و بیشتر کدورتها را به باد فراموشی میسپارند و لحظاتی سرشار از مهر، همدلی و احترام را در کنار هم سپری میکنند. زمزمه دلنشین نیایشها، روشن بودن چراغها بوی خوش و فضای آرام زیارتگاه، احساسی از امید و آرامش در دل علاقهمندان به این مکان مقدس ایجاد میکند؛ احساسی که بسیاری آن را مهمترین یادگار این سفر میدانند.
زیارت پارس بانو، افزون بر جنبههای مذهبی، نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی زرتشتیان نیز دارد. باشندگی نسلهای مختلف در کنار یکدیگر، انتقال روایتها، آشنایی جوانان با سنتهای نیاکان و پاسداشت آیینهای کهن، از ارزشمندترین دستاوردهای این گردهمایی سالانه است. این پیوند میان گذشته و امروز، سبب شده است که زیارتگاه پارس بانو همچنان جایگاه ویژهای در میان زرتشتیان داشته باشد.
طبیعت اطراف زیارتگاه نیز بر زیبایی این تجربه میافزاید. کوههای استوار، آسمان آبی کویر و سکوت دلنشین منطقه، فضایی مناسب برای اندیشیدن و آرامش فراهم میآورند. بسیاری از زیارت کنندگان، پس از پایان نیایش، دقایقی را در سکوت به تماشای طبیعت میگذرانند و این همنشینی با طبیعت را بخشی از معنویت این سفر میدانند.
در سالهای اخیر، علاقهمندان به تاریخ، فرهنگ و گردشگری مذهبی نیز از این زیارتگاه بازدید میکنند. البته احترام به باورهای دینی، رعایت آرامش محیط و حفظ پاکیزگی زیارتگاه، از اصولی است که همه بازدیدکنندگان باید به آن پایبند باشند تا حرمت این مکان ارزشمند حفظ شود.
زیارت پارس بانو یادآور این حقیقت است که میراث معنوی، تنها در کتابها و اسناد تاریخی باقی نمیماند، بلکه با بودن مردم، برگزاری آیینها و انتقال تجربهها از نسلی به نسل دیگر زنده میماند. این زیارتگاه، نمادی از پایداری سنتهای زرتشتی و پیوند عمیق انسان باایمان، طبیعت و فرهنگ ایرانی است.
هرکسی که از پارس بانو بازمیگردد، افزون بر خاطره مسیر کوهستانی و فضای دلانگیز زیارتگاه، احساسی از آرامش و امید را نیز با خود به همراه میبرد. شاید همین احساس، بزرگترین هدیه این سفر معنوی باشد؛ سفری که در آن گذشته و حال، ایمان و طبیعت و انسان و میراث نیاکان در کنار یکدیگر معنا پیدا میکنند.
هرساله زرتشتیان از روز مهر تا ورهرام در ماه تیر (13 تا 17 تیرماه)، برای برگزاری آیینهای دینی در این زیارتگاه گرد هم میآیند. انجمن زرتشتیان شریفآباد اردکان متولی این زیارتگاه است.