آیین سال نو پارسیان هند در ماه اوت برابر با اواخر امرداد ماه برگزار میشود و از طرف جمعیت پارسی بهعنوان مبدا سال نو پذیرفته شده است.
پارسیهای هند اگرچه امروز جمعیتی کوچک، کمتر از صدهزارنفری را تشکیل میدهند ولی در توسعه صنعتی و تجاری در هند و بخصوص شهر بمبئی تاثیر زیادی داشتهاند.
سال نوی پارسی هرساله از سوی پارسیان هند جشن گرفته میشود. زرتشتیان هندی این جشن را با انجام تمام آداب و آیین آن گرامی میدارند.
پارسیان هند گروهی از زرتشتیان ایرانیتبارند که اغلب آنان در شبهقاره هند زندگی میکنند. نیاکان آنها در سده دوم هجری از ایران به هند کوچ کردهاند و ازاینرو میتوان آنان را نخستین جامعه مهاجر ایرانی به شمار آورد.
بخش عمدهای از پارسیان در قسمت غربی هند زندگی میکنند و ازاینرو، جشنهای نوروزی در این منطقه به چشم میخورند. آمادگی برای جشن نوروز شامل تمیز کردن خانهها و حتی رنگآمیزی مجدد آنها است. در این آیین عموما از نمادهایی نیز برای فرخندگی و میمنت آن استفاده میشود که عبارت است از: ستارهها، پروانهها، پرندگان و ماهی. لباسهای نو برای این آیین سفارش داده میشوند که بهصورت ویژه برای این جشن در نظر گرفتهشدهاند. در روز نوروز جمشیدی، مردم بهترین و نوترین لباسهای خود را میپوشند و از طلا و نقره نیز استفاده میکنند. درها و پنجرهها به زیبایی با حلقههایی از گل رز و یاس تزیین میشوند. پودرهای رنگی نیز برای ایجاد الگوهای جذاب و زیبا در آستانههای ورودی خانهها مورداستفاده قرار میگیرند که به آنها در زبان محلی «رنگُلی» گفته میشود. این الگوهای پیچیده و خلاقانه نشاندهنده تقدس این جشن هستند. علاوه بر این، ماهی و نقوش گل در بین رنگلیها بسیار محبوب و فرخنده محسوب میشوند.
در مورد مهاجرت پارسیها روایتهای گوناگونی وجود دارد ولی بیشتر پژوهشگران معتقدند نیاکان این مردم چند سده بعد از فروپاشی سلسله ساسانی برای حفظ آیین مذهبی خود از خراسان ایران به گجرات هند مهاجرت کردند و پس از پذیرش آنها از سوی جادی رانا حاکم گجرات و اجازه برپایی آیین مذهبی در آن خطه آتشکدههای خود را برپا کردند.
گفته میشود که حدود ۹۷ درصد پارسیها باسواد هستند و بسیاری از آنها حرفههای تاثیر گذاری داشته و دارند. به همین دلیل و شاید به دلیل احترام و تعامل مردم هند با مذاهب دیگر، جامعه پارسی بخصوص در دو سده گذشته در کشور میزبان از احترام خاصی برخوردار بوده است.
احترام به آیین و اقلیت پارسی ازآنجا آشکارتر میشود که سال نو این اقلیت بسیار کوچک در همه شهر بمبئی و اطراف آن تعطیل رسمی است و هر ساکن این شهر میداند که روز سال نو پارسی چه روزی است.
سال نوی پارسی هرساله از سوی پارسیان هند جشن گرفته میشود. زرتشتیان هندی این جشن را با انجام تمام آداب و آیین آن گرامی میدارند. بخش عمدهای از پارسیان در قسمت غربی هند زندگی میکنند و ازاینرو، جشنهای نوروزی در این منطقه به چشم میخورند.
هندیها از مهمانان با گلاب ریختن و برنج پذیرایی میکنند و پسازآن با استفاده از تیلاک زدن (همان نشانه قرمز روی پیشانی زنان و مردان هندی) آیین ادامه مییابد. صبحانه معمولا شامل سو (ورمیشل پختهشده در روغن و میوههای خشکشده) است که همراه با ماست سرو میشود و موردعلاقه پیرها و جوانان است. پس از صبحانه، زمان دیدار با معبد آتش برای دعا کردن فرامیرسد. دعاگویان خاصی که با عنوان جَشَن خوانده میشوند، آتش مقدس و چوب صندل را نگه میدارند. در پایان این جشن مذهبی، تمام پارسیان اجازه دارند به یکدیگر تبریک سال نو بگویند. پس از بازگشتن به خانه، غذاهای خوشمزه و لذیذ خاصی بهعنوان نهار پخته میشوند.
از غذاهای مختلف پارسیان هند در این ایام میتوان به «سالی بوتی» (شامل گوشت گوسفند و سیبزمینی)، غذاهایی با جوجه مرغ، «پترانی ماچچی» (جوجه بخارپز شده در برگ)، انواع پلوها و «سسنی ماچچی» (نقره ماهی با سس سفید خاص) اشاره کرد. بااینوجود، مهمترین غذایی که بخش اصلی جشن نوروز در هند را شکل میدهد، برنجی است که با برخی انواع آجیل و زعفران پخته میشود. در کنار آن، برنج ساده نیز در این روز بسیار رایج است. ازجمله مهمترین دسرهای هندی نیز میتوان به فالوده اشاره کرد. فالوده هندی ترکیبی از نوشیدنی شیری شیرینی است که از ورمیشل درست میشود و با عصاره گل سرخ نیز طعم دار میشود. کاستارد کارامل هم یکی دیگر از دسرهای معروف نوروز در هند است. تمامروز اول نوروز صرف بازدید از دوستان و خویشاوندان و آرزوها و دعاهای نیکو میشود.
پارسیان هند کیستند؟
پارسیان هند یا فارسیان هند گروهی از زرتشتیان ایرانیتبار هستند که اغلب آنان در شبهقاره هند زندگی میکنند. نیاکان آنها پارسیان زرتشتی بودند که برای حفظ ارزشهای خود در سده دوم هجری پس از سلطه اعراب مسلمان بر ایران و از بین رفتن حکومت دینی-پادشاهی ساسانیان از ایران به هند کوچ کردهاند و ازاینرو میتوان آنان را نخستین جامعه مهاجر ایرانی به شمار آورد. مهاجرت آنان ۲۰۰ سال پس از ورود اسلام بود. نخست آنان در ایالت گجرات در کشور هندوستان مستقر شدند. امروزه جمعیت پارسیها حدود یکصد هزار نفر برآورد میشود که نزدیک به ۸۰ درصد آنها در ایالت ماهاراشترای هند و در شهر بمبئی (مومبای) و اطراف آن ساکن هستند و مابقی در سایر نقاط شبهقاره هند یا بریتانیا، آمریکا، استرالیا و کانادا پراکندهاند. باوجودآنکه پارسیان در بمبئی اقلیت کوچکی هستند، حضور آنان در این شهر مشهود است و ازنظر اقتصادی اقلیت مهمی در هند به شمار میروند. آنان از انسجام خاصی برخوردارند و با گذشت ۱۲۰۰ سال بسیاری از سنن ایرانی را حفظ کردهاند. آنان امروزه به زبان پارسی صحبت نمیکنند.
مهاجرت
سدهها پیش از هجوم اعراب، روابط فرهنگی و تجاری میان ایران ساسانی و هندوستان وجود داشت. پس از حمله اعراب مسلمان به ایران و درهمشکسته شدن شاهنشاهی ساسانی عده زیادی از زرتشتیان به خراسان و ازآنجا نیز به گجرات در هند مهاجرت نمودند. آنها بدینوسیله آتش مقدس خود موسوم به آتش بهرام را به شهر نوساری (ساری جدید) در گجرات منتقل نمودند. با توجه به منابع تاریخی و امروزی دو دسته از ایرانیان زرتشتی به گجرات کوچ کردند. یک دسته از زرتشتیان ایرانی از شهر ساری در شمال ایران به گجرات کوچ کردند و نام نخستین آن شهر ناگ مندال بود و چون منطقه را از لحاظ آب و هوایی شبیه به شهر خودشان (ساری) یافتند آن را نوساری به معنای ساری جدید نامگذاری کردند؛ مانند نوروز که نو پیشوند برای روز است. زرتشتیان ابتدا از منطقهای به نام سنگان (سنجان) از توابع خواف در خراسان رضوی و شاید هم شهری به همین نام که یکی از شهرهای خراسان بزرگ در نزدیکی مرو بود و بعدها از هرمزگان، سفر مخاطرهآمیز، پرماجرا و عذابآوری را به گجرات هند آغاز کردند. دسته دیگری از زرتشتیان از شهر ساری در استان مازندران امروزی به گجرات کوچ کردند و در شهر نوساری (ساری جدید = navsari) مسکن گزیدند. روبرو شدن آنها با حکومت و مردم آن خطه چند سده بعد در کتابی به نام «قصه سنجان» از زبان بهمن پسر کیقباد پسر هرمزدیارسنجانی به نظم کشیده شده است. کشتی پارسیها بر اساس اطلاعات این کتاب در دریا دچار طوفان میشود. آنها بر کشتی طوفانزده با دعا و ثنا به گرد آتشی که با خود میبردند به استغاثه میپردازند تا از این مصیبت نجات پیدا کنند و به ساحل برسند و در آنجا از حاکم گجرات «جادی رانه» پناهجویند. فرمانده گجرات سه شرط برای پذیرش پارسیان گذاشت: نخست یادگیری زبان محلی که به همین سبب زبان رسمی پارسیان در هند امروز، گجراتی است. دوم پوشیدن لباس زنان هندی برای زنان زرتشتی و سوم به زمین گذاردن (تحویل) سلاحهایی بود که زرتشتیها با خود برده بودند.
پس از پذیرش شرایط، به پارسیها اجازه اقامت در گجرات داده شد و کمکم آتشکدههایی بنا کردند که با آتشی که با خود از آتشکدههای ایران آورده بودند روشن کردند و به دادوستد و امور دیگر پرداختند. اگرچه پارسیها قوانین مردم و دولت هند را پذیرفتند تا به آن وسیله اجازه اقامت در آن کشور را به دست آورند، آنها از هرگونه ازدواج برون گروهی (با غیر زرتشتی و غیر پارسی) سرباز زدند و این شاید یکی از دلایلی باشد که آنها توانستهاند جامعه و دین خود را تا امروز حفظ کنند.
پس از موفقیتهای شایانی که پارسیها طی سدههای ۱۶ تا ۱۸ در تجارت با اروپائیان به دست آوردند، بهوسیله انگلیسیها تشویق شدند که تا در بمبئی اقامت گزینند. پسازآن پارسیان مقیم بمبئی و هند روابط خوبی با انگلیسیها برقرار ساختند و رفتهرفته بخش مهمی از شریانهای صنعتی، اقتصادی و علمی هند را به دست گرفتند. آنها همچنین در گجرات منطقهای را که ساکن شدند، (Navsari) یا نوساری نامیدند.
فعالیت اقتصادی
زرتشتیان هند مخصوصاً افراد مقیم شهر بمبئی، بیشتر در مشاغل تجاری یا در سطح مدیریت بالای کشور اشتغال دارند و از نمونه بارز زرتشتیان مقتدر هند، میتوان از خانواده بزرگ زرتشتی بنام جمشیدجی تاتا نام برد که یکی از افراد خاندان وی بنیانگذار گروه معروف صنعتی تاتا موتورز در هند است که قسمتی از این تشکیلات اقتصادی عظیم بهوسیلهٔ افراد این خاندان اداره میشود.
زرتشتیان شهر بمبئی دارای موقوفات زیاد و قابلتوجهی میباشند که عایدات آن صرف ایجاد تسهیلات رفاهی برای نیازمندان زرتشتی میگردد. در شهر بمبئی صدها موقوفه شناختهشده زرتشتی ثبتشده است.
برگرفته از تارنماهای
دنیای اقتصاد، فرارو، ویکیپدیا








