بهشید برخوردار نماینده زرتشتیان در مجلس با بیان اینکه جشن تیرگان فراتر از یک جشن است، پیام شادباشی را به مناسبت این جشن در تارنمای خود «اهورا 101» قرارداد.
متن پیام به شرح زیر است:
جشن تیرگان پیامی فراتر از یک جشن
جشن تیرگان یکی از باشکوهترین و مهمترین جشنهای ایران باستان و جامعه زرتشتی است که در روز «تیر» از ماه «تیر» (۱۰ تیر در تقویم رسمی ایران) برگزار میشود.
جشن تیرگان، امروز پیامی فراتر از یک جشن تقویمی است.
_ دعوتمان میکند به آیندهنگاری که با تکیهبر سنتهای پایداری چون گهنبار که ما وظیفهداریم بوم ایران را برای نسلهای آینده حفظ کنیم.
_ یادآور پیام همازوری است، به این معنی که قدرت در پراکندگی نیست، در یکی شدن نیروهاست.
_ و در سختترین شرایط هر ایرانی میبایست چونان آرش در اوج تابآوری تمام توانش را برای آبادانی میهن بگذارد.
استراتژی برگزاری جشنها، درواقع روز آغاز شادی و امیدبخشی در پیوند اجتماعی میان انسانها پس از غلبه بر یک سختی است برای ادامه زیستن.
جشن تیرگان:
۱. نماد غلبه بر خشکسالی و تابآوری ملی
در اساطیر ایرانی، تیرگان با دو واقعه بزرگ گرهخورده است که هر دو نماد «تابآوری» در برابر بحران هستند:
– نبرد تیشتر با اپوش: تیشتر (ایزد باران) در دریای فراخکرت با اپوش (دیو خشکسالی) میجنگد. شکست اولیه تیشتر و سپس پیروزی او با نیایش مردم، نشاندهنده این است که طبیعت و انسان در یک مسیر مشترک برای بقا تلاش میکنند.
– آرش کمانگیر: در زمان منوچهر شاه، ایران در محاصره تورانیان و دچار خشکسالی بود. آرش با پرتاب تیر، نهتنها مرزهای ایران را تعیین کرد، بلکه امید و حیات را به سرزمین بازگرداند. این اقدام آرش، اوج «تابآوری» یک ملت در لبه پرتگاه نابودی است؛ جایی که یکتن، جان خود را در تیر مینهد تا شکوه یک سرزمین حفظ شود.
۲. پیوند با زیستبوم ایران
تاریخ تیرگان، تاریخ نبرد با اقلیم نیمهخشک ایران است. زرتشتیان در طول تاریخ با برگزاری این جشن و آیینهایی مانند «آب ریزان»، ارزش حیاتی آب را یادآوری کردهاند.
– تابآوری اقلیمی: حفر قناتها و مدیریت منابع آب در ایران باستان، شکلی از آیندهنگاری و تابآوری در برابر قهر طبیعت بوده است. تیرگان جشنی برای ارج نهادن به این تلاش تاریخی است.
۳. دیدگاه دینی و پیوند با مفاهیم بنیادی زرتشتی
الف: تکیهبر گهنبار (نوسازی و دهش)
اگرچه تیرگان خود یک گهنبار نیست، اما روح گهنبار در آن جاری است. گهنبارها یادآور شش گام آفرینش و ضرورت دهش هستند. در تیرگان نیز، سفرههای مشترک و پخش کردن خوراکیها نشاندهنده این است که شادی و برکت باید تقسیم شود.
ب: همبستگی اجتماعی
واژه «همازوری» به معنای هم نیرو شدن و یکی شدن قدرتهاست. در تیرگان، آیین «تیر و باد» (بستن دستبند هفترنگ به مچ دست و باز کردن آن در روز باد) نمادی از پیوند افراد جامعه با یکدیگر و با طبیعت است.
– وقتی مردم باهم بهسوی رودخانهها میروند و آیین آب ریزان را اجرا میکنند، درواقع «همازوری» را تمرین میکنند. این همبستگی، قدرت جامعه را در برابر فشارهای طبیعی چند برابر میکند.
ج: تابآوری و آیندهنگاری
در تفکر زرتشتی، جهان رو بهسوی نوسازی جهان ((فرشگرد)) دارد. تیرگان به ما میآموزد که حتی پس از هر دوران سختی، با تکیهبر آگاهی و خرد، میتوان به آیندهای روشن رسید.
– آیندهنگاری در تیرگان: این جشن فقط نگاه به گذشته نیست؛ بلکه پیامی برای ایرانِ آینده دارد. پیامی که میگوید: «حفظ منابع زیستی و حفظ انسجام ملی، تنها راه بقا در بوم ایران است.»
